2000’lerde pratik olarak futbolda uygulamaya geçilen Bosman kuralının Türkiye’de uygulanış biçimi pratikte farklı bir rejim hissiyatı yaratıyor.

Yazar: Uğur Karakullukçu

ugurkarakullukcu@hayatimfutbol.com | twitter.com/ukarakullukcu | 20.12.2013

Türkiye’nin Avrupa Birliği ortaklığı çerçevesinde gündeme gelen kavramlardan bir tanesiydi ‘imtiyazlık ortaklık’. Almanya Başbakanı Angela Merkel’in sıkça dile getirdiği bu yaklaşım Türkiye’yi hem Avrupalı sayıyor ama bir yandan da birliğin içinde görmüyor. Türkiye’de Bosman kuralının uygulanış şekli de sanki ‘imtiyazlı ortaklık’ kavramının pratiğe dökülmesi gibi. AB yasalarından güç alan Bosman kuralını Türkiye tanıyor ama uygulama noktasında birlik içindeki bir Avrupalı olmadığını gösteriyor.

Adı Konmayan Anlaşma

Türkiye’nin Bosman’la tanışması Galatasaray’ın altın kadrosunun dağılma sürecinde olmuştu. Geçiş sürecinde olunan 2000’de Hakan Şükür’ün bonservisinin tazminatının hesaplanmasının ardından Okan Buruk ile Emre Belözoğlu’nun sadece yetiştirme bedeli karşılığı Inter’e gitmesi Galatasaray adına acı bir deneyim, Türk futbolu adınaysa dünyayı değiştirecek devrim niteliğindeki bir kararla tanışma niteliğindeydi. Ertesi sezon hülle furyası Türkiye’yi vurdu. Hakan Bayraktar’dan Ümit Karan’a İstanbul’un önde gelen takımlarının talip olduğu oyuncuların Türkiye’de henüz geçerli olmayan Bosman kuralından faydalanıp önce Avrupa’ya çıkması, ardından taliplileriyle anlaşıp yurda dönmesi yöntemi aylarca konuşuldu. Ardından adı konmayan bir barış zemini bulundu ve bu oyuncuların birçoğu hülleye gerek kalmadan transfer oldu. Geride kalan 10’un üzerinde senede görüldü ki Türkiye’de bu adı konmamış anlaşma gayriresmi olarak Bosman’ı tanımıyor. Özellikle Anadolu-İstanbul hattında bu kuralara dayanarak transfer yapmayı şeytanlaştırıyor.

Türkiye’nin Bosman’ı: Ali Turan

Hemen her sene önce çıkan futbolcuların sözleşmesinin bitimine az süreler kala istediği takımla sözleşme imzalama hakkı bulunmasına karşın bunu asla kullanmadığı ya da kullanamadığını defalarca deneyimledik. Geleneksel olarak birbiriyle rekabet içinde olan Beşiktaş ile Fenerbahçe arasında gerçekleşen Tümer Metin transferi haricinde özellikle Anadolu-İstanbul hattında bunun hiçbir üst düzey örneğini görmedik. Avrupa’nın tam aksi istikametindeki bu ilginç realitenin dışına çıkmaya yeltenen Ali Turan ve Galatasaray olunca kıyamet koptu.

ali turan

Kayserispor, FIFA’nın kurallarına uygun bir şekilde olmasına karşın Ali Turan’ın sözleşmesinin bitimine 5 ay kala Galatasaray’la görüşmesini ‘ayartma’ olarak kamuoyuna sunmuş ve şiddetli bir tepki göstermişti. Fakat Türkiye’nin belki de en şiddetli Bosman çatışmasına yol açan bu transferde ilginç olan Galatasaray’ın Ali Turan’la sözleşmeyi ancak 23 Temmuz 2010 tarihinde, yani sözleşmesinin bitişinden neredeyse iki ay sonra yapabilmesiydi. Bu da TFF’nin Bosman transferlerine yaklaşımını ortaya koyuyor ve ciddi soru işaretleri oluşturuyor.

31 Mayıs 2010’da sözleşmesi biten Ali Turan’ın yeni sezonda Galatasaray’da olacağını deklare etmesi üzerine Kayserispor oyuncusunun sözleşmesini Mart ayında feshettiğini açıklamıştı ancak buna rağmen Türkiye Futbol Federasyonu, Bosman kuralına rağmen oyuncunun Galatasaray’a transferi üzerine tedbiri ancak 23 Temmuz’da kaldırması Türkiye’de kademeli bir Bosman rejiminin olduğunu ortaya koyuyor.

Sürüncemedeki sözleşmeler

Üstelik TFF’nin pratik uygulamada Bosman kuralına uygun şekilde geçerli sözleşmenin bitimine 6 ay kala istediği kulüple yeni dönem için sözleşme yapabilme hakkını sürüncemede bırakarak kullandırmadığı da görülüyor. Bilinen sözleşme örnekleri TFF’nin sitesinden kontrol edildiğinde hiçbir sözleşmenin geçerlilik tarihinin diğer sözleşmenin bitiminden önce onaylanmadığı, bekletildiği görülüyor. Bu da Avrupa’daki örneklere zıt bir pratik rejim oluşturuyor.

TFF’nin Türkiye’de bir başka takımda oynarken neden Bosman kuralına uygun biçimde diğer takımla sözleşmenin geçerlilik kazanamadığını aydınlatması bu garip durumun anlaşılmasında ilk adım olabilir.

Kaynak: http://www.hayatimfutbol.com/turkiyenin-imtiyazli-bosman-rejimi/

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here